Ειδήσεις από και για το Μεγανήσι
12 Νοεμβρίου 2019

Αφορισμένοι συγγραφείς και φιλόσοφοι

Ίσως να φταίνε τα καλοκαιρινά φεγγάρια που είναι πιο λαμπερά(η επόμενη πανσέληνος λένε οι επιστήμονες θα συνοδεύεται και από έκλειψη σελήνης),ίσως η περιρρέουσα ατμόσφαιρα μετά τις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας και Δήμων όσο και σε Εθνικό επίπεδο, ίσως η ανάρτηση του αγαπητού κατά τα άλλα Κονιδάρη Παναγιώτη που αναφέρεται στη πέτρα(Προϋπολογισμό του Δήμου) του Σίσυφου, όλα αυτά τέλος πάντων μου έφεραν στο μυαλό μερικούς «ξορκισμένους-αφορισμένους» συγγραφείς-φιλοσόφους.( διευκρίνιση: τα εισαγωγικά δεν είναι απαραίτητα αφού κάποιοι υπήρξαν αφορισμένοι με την πραγματική σημασία της λέξης).

Θα μου πείτε βέβαια τι σχέση έχουν αυτοί οι συγγραφείς με τα τεκταινόμενα; Εύλογη η απορία ελπίζω όμως να λυθεί για όποιον διαβάσει μέχρι τέλους τα γραφόμενα μου.

Ξεκινάμε λοιπόν μετ τον πρώτο, που συμβαίνει να είναι και κοντοχωριανός μας και που όντως αφορίστηκε μετά την έκδοση του έργου του «Τα Μυστήρια της Κεφαληνίας» με το οποίο «εισήγαγε καινά δαιμόνια» ερχόμενος σε σύγκρουση όχι μόνο με το ιερατείο της εκκλησίας αλλά και με τους άλλους ευυπόληπτους αστούς και διανοούμενους της εποχής του που τον κατηγόρησαν για αντιδημοκρατικές απόψεις.Για τον Ανδρέα Λασκαράτο φυσικά ο λόγος.Βέβαια δεν του έδωσαν να πιεί κώνειο τον περιποιήθηκαν ομως διαφορετικά :φυλακίσεις,αφορισμοί,οικονομική εξόντωση κ.τλ.

Απο τα «Μυστήρια της Κεφαλονιάς» λοιπόν μεταφέρω αυτολεξί μερικά εισαγωγικά και μια απο τις τελευταίες παραγράφους οπως ακριβώς είναι γραμμένα με τη χαρακτηριστική κεφαλονίτικη ντοπιολαλιά:

Εγω δεν ημπορώ,εν συνειδήσει, να ναρίσω την κοινωνία μας με το ναρκωτικό νανάρισμα των λαοπλάνων.Ουτε μήτε να σιωπήσω τα ολέθρια αποτελέσματα μιας τέτοιας σατανικής κερδοσκοπίας.Εγω εξεναντίας ξεσκεπάζω τα ελαττώματά της με θάρος και με εξουσίαν..Με όλη εκείνην την εξουσίαν που μου δίνει η Αλήθεια.

Εσύ έχεις παράπονα εναντίον εις εκείνους οπού έως τώρα σ’ εδιοικήσανε· και τώρα εβγήκανε άλλοι οι οποίοι λέγονται φίλοι σου, και σου ζητούνε να σε διοικήσουν εκείνοι· και συ κατά το συνηθισμένο, γιατί έτσι οι λαοί κάνουνε πάντα, έτρεξες εις εδαύτους και τους ακολούθησες…

Μα ξέρεις πως πιάνουνε τους ελέφαντας; Πηένουνε δώδεκα στο κυνήγι, οι έξι ντυμένοι μαύρα, και οι έξι άσπρα· όντες ο ελέφαντας πέση στο λάκκο το διορισμένονε τότες τρέχουνε οι έξι οι μαυροφόροι, και με ξύλα μεγάλα τόνε ραβδίζουνε. Αφού τόνε ραβδίσουνε καλά καλά, τότες βγαίνουνε οι ασπροφόροι, οι οποίοι καμόνουνται να διό-χνουνε τους μαυροφορεμένους, χαϊδέβουνε τον ελέφαντα, του βάνουνε στο στόμα ζαχαροκούλουρα, και τόνε βοηθούνε να έβγη από το λάκκο. Ο ελέφαντας τότες ακολουθάει μ’ ευγνω­μοσύνη εκείνους οπού νομίζει ελευθεροτάδες του, κ’ ετούτοι τόνε φέρνουνε και τότε τόνε πουλούνε. Άκουσες τώρα, λαέ, πως οι άνθρωποι πιάνουνε τα θηρία;

Ίδες, ή δεν ίδες σε τούτην τη διήγηση την εικόνα σου;

Σειρά τώρα έχει ο δεύτερος « ξορκισμένος».Πρόκειται για το Γάλλο (θα έλεγα περισσότερο Αλγερινό) φιλόσοφο και λογοτέχνη Αλμπερ Καμυ , κάτοχο του βραβείου Νόμπελ(1957) ο οπόίος εισήγαγε την εννοια του παραλόγου(γιατι οχι;) στη φιλοσοφία.Διανοούμενος προερχόμενος απο το χώρο της κομμουνιστικής αριστεράς ο ίδιος είχε όμως μια κακή συνήθεια.Δεν μπορούσε να καταπιεί εύκολα μασημένη κομματική τροφή και ασκούσε έντονη κριτική σε ενα άλλου είδους ιερατείο απο αυτό βέβαια που αφόρισε το Λασκαράτο,στο πανίσχυρο(τότε) ιερατείο του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού.Αποτέλεσμα ;διαγραφή απο το κόμμα,δυσμένεια και «ξορκισμός»

Απο το κλασικό του έργο λοιπόν « Ο Μύθος του Σίσυφου» παραθέτω την τελευταία παράγραφο:

Αφήνω το Σίσυφο στους πρόποδες του βουνού!Πάντα ξαναβρίσκει κανείς το φορτίο του.Αλλά ο Σισυφος διδάσκει την ύψιστη πίστη που αρνείται τους θεούς και σηκώνει τους βράχους.Κι εκείνος επίσης κρίνει οτι όλα είναι καλά.Τούτο το σύμπαν ,αδέσποτο στοεξής,δεν του φαίνεται άγονο ουτε ασήμαντο.καθε κόκκος αυτής της πετρας κάθε ορυκτό θραύσμα αυτού του πλημμυρισμένου απο νύχτα βουνού, σχηματίζει απο μόνο του εναν κόσμο.Ο αγώνας και μόνο προς την κορυφή αρκεί για να γεμίσει μια ανθρώπινη καρδιά.Πρέπει να φανταστούμε τον Σίσυφο ευτυχισμένο.

Πάμε τώρα στο τρίτο αιρετικό της παρέας.Πρόκειται για τον εξαίρετο έλληνα φιλόσοφο Κορνήλιο Καστοριάδη τον οποίο εκτιμούσε και σέβονταν ολος ο πνευματικός κόσμος της Ευρώπης και ο οποίος χάραξε νέους δρόμους στη φιλοσοφική σκέψη της Ευρώπης στον εικοστό αιώνα.Ο ανεξάρτητος και δημιουργικός στοχασμός του και η έντονη κριτική του στα κάθε είδους κομματικά η και ιδεολογικά ιερατεία τον έφεραν σε συγκρουση οχι μόνο με τους δογματικούς αρχιερείς του ετοιμόροπου πια τότε υπαρκτού σοσιαλισμου αλλά και με τους αυτοαποκαλούμενους αντιεξουσιαστές –αναρχικόυς .Το ντόπιο ακαδημαΪκό –πανεπιστημιακό κατεστημένο δεν παρέλειψε βέβαια να του γυρίσει την πλάτη.Αμφιβάλω αν τον έχουν ακουστά(άκουσον-άκουσον) ακόμη και οι εδώ φοιτητες της φιλοσοφίας.Δεν θα αναλύσω εδω βέβαια το εργο του το οποίο είναι τεράστιο.Μερικά επιγραμματικα θα γράψω για να τα διαβάσει όποιος βρίσκει κάποιο ενδιαφέρον.

Ο Κ. Καστοριάδης θεωρεί ότι οι δυτικές κοινωνίες, αν και ονομάζονται δημοκρατικές, εν τούτοις είναι ολιγαρχικές- τις αποκαλεί φιλελεύθερες ολιγαρχίες- διότι η άσκηση της εξουσίας, η λήψη των αποφάσεων και η νομοθετική δραστηριότητα ανήκουν αποκλειστικά στους ολίγους και στα κόμματα. Η κυριαρχία της ολιγαρχίας έχει ως προϋπόθεση αλλά και αποτέλεσμα την πλήρη απουσία της κοινωνίας από τον δημόσιο χώρο, την επικράτηση της αδιαφορίας και της απάθειας για τα κοινά, τη γενίκευση του ατομικισμού και της ιδιώτευσης. Δηλαδή, η κυριαρχία της ολιγαρχίας από τη μία και η παθητικότητα και η ιδιώτευση των ανθρώπων από την άλλη δεν είναι παρά οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η αποχώρηση των ανθρώπων από την πολιτική σφαίρα, η εξαφάνιση της πολιτικής και της κοινωνικής σύγκρουσης επιτρέπει στην ολιγαρχία της οικονομίας, της πολιτικής και των ΜΜΕ να ξεφύγει από κάθε έλεγχο, με συνέπεια την αυθαιρεσία και την αλαζονεία της εξουσίας.
Στο πλαίσιο αυτό της γενικευμένης ασυδοσίας καταρρέουν σχεδόν όλες οι αξίες του παραδοσιακού φιλελευθερισμού (η έννομη τάξη, ο εργαζόμενος σκληρά αστός, ο έντιμος δικαστής ή πολιτικός κ.ά.) και επικρατούν η διαφθορά και ο κυνισμός. […]Τι μπορεί να γίνει λοιπόν σε αυτή την άσχημη κατάσταση; Ο Καστοριάδης πιστεύει ότι η μόνη λύση είναι να αφυπνισθούν ξανά οι κοινωνίες και να εισέλθουν στο πολιτικό προσκήνιο. Θα πρέπει οι άνθρωποι να απελευθερωθούν από αποτυχημένες πρακτικές, να καταλάβουν ότι η αντιπροσώπευση και η ψήφος σε ένα κόμμα δεν αποτελούν λύση. Θα πρέπει να πιστέψουν στις δικές τους δυνάμεις, να επινοήσουν άλλους τρόπους πολιτικής πράξεως, οι οποίοι να μην αλλοτριώνονται από κομματικές γραφειοκρατίες, συνδικαλιστικές συντεχνίες και ιδεολογικούς εγκλωβισμούς. Ο στόχος αυτής της αυτοοργάνωσης και του αυτοκαθορισμού είναι η αληθινή δημοκρατία, η αυτονομία, που αποτελεί μία άλλη βασική ιδέα στη σκέψη του Καστοριάδη. Δημοκρατία σημαίνει την πραγματική κυριαρχία του δήμου, των πολιτών, χωρίς αντιπροσώπους και κόμματα. Αυτονομία σημαίνει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι άμεσα αποφασίζουν και θεσπίζουν τους νόμους. Ο στόχος αυτός δεν είναι ουτοπικός όπως διατείνονται μερικοί, θεωρώντας τις δικές τους απόψεις, με περισσή αυτοϊκανοποίηση, ρεαλιστικές-, είναι εφικτός και εξαρτάται από τον αγώνα, τη θέληση και τη φαντασία των ανθρώπων.

Το αρχικό ερώτημα παραμένει.Εχουν σχέση όλα αυτά με τα τεκταινόμενα σήμερα;Ελα μου ντε;Την απάντηση πάντως δεν θα τη δώσω εγω.

Πολίτης Κ. Χρήστος

0 Shares

Σχετικά άρθρα

2 Σχόλια

  1. Συμφωνώ , αλλά περίπτωση παραμελημένου κορυφαίου στοχαστή διανοουμένου σάν τόν Γεράσιμο Κακλαμάνη δέν υπάρχει άλλη στά παγκόσμια χρονικά , θά τόν θυμηθούν σίγουρα στό προσεχές μέλλον.

    1. Πολύ ενδιαφέρον το σχόλιό σου φίλε μου.Ειλικρινά δεν γνώριζα για τον Γεράσιμο Κακλαμάνη όπως όμως έλεγε και ο μπάρμπα Σωκράτης “Γηράσκω αεί διδασκόμενος” έψαξα και έμαθα.Είναι ακριβώς όπως τα λες.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *