Όπως αναφέρει ο Βρετανός διακεκριμένος στρατιωτικός και ιστορικός Basil Henry Liddell Hart στο βιβλίο του «Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου» (εκδόσεις Έννοια), η Γερμανία ήταν αδύνατο να αναλάβει εκστρατεία κατά της Γιουγκοσλαβίας και της Ελλάδας και συγχρόνως να εισβάλει στη Ρωσία, καθώς η κατάκτηση των Βαλκανίων εξαρτιόταν από τη χρήση τεθωρακισμένων, των οποίων είχε ανάγκη μέχρι και του τελευταίου κατά της Ρωσίας. Όπως εξηγεί, αυτός ήταν ο λόγος που την 1η Απριλίου του 1941 ο Χίτλερ αποφάσισε τη μετάθεση της επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα» (εναντίον της Ρωσίας), από τα μέσα Μαΐου στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου.
Προς επίρρωση της θέσης του, ο Hart μεταφέρει στο βιβλίο του και τη μαρτυρία του Γερμανού στρατάρχη Gerd von Rundstedt, σύμφωνα με την οποία οι γερμανικές στρατιωτικές προετοιμασίες της επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα» παρεμποδίστηκαν από την καθυστερημένη άφιξη των τεθωρακισμένων από τα Βαλκάνια και αυτός ήταν ο βασικός παράγοντας καθυστέρησης της εισβολής στη Ρωσία, σε συνδυασμό με τις καιρικές συνθήκες. Ο Hart προσδιορίζει την καθυστέρηση της επιχείρησης σε πέντε εβδομάδες και παραδέχεται πως η εκστρατεία στα Βαλκάνια ήταν ένας παράγοντας που μείωσε τις πιθανότητες της νίκης των Γερμανών στη Ρωσία.
Υπολογίζεται ότι η εκστρατεία της Γερμανίας προς την Γιουγκοσλαβία και ειδικά την Ελλάδα, απασχόλησε περίπου το ένα τρίτο των γερμανικών στρατευμάτων και των πολεμικών αεροπλάνων που προορίζονταν για την επίθεση στη Σοβιετική Ένωση. Ενώ η καθυστέρηση της γερμανικής επίθεσης στην τότε Σοβιετική Ένωση, έδωσε χρόνο στους Σοβιετικούς να οργανωθούν καλύτερα. Το γεγονός αυτό μαζί με τις άσχημες καιρικές συνθήκες που επικράτησαν κατά τη διεξαγωγή της επιχείρησης «Μπαρμπαρόσα», επέφεραν τη χρονική επιμήκυνση των γερμανικών επιχειρήσεων, την εξάντληση των γερμανικών στρατευμάτων και τελικά την αποτυχία της και την αποδιοργάνωση του γερμανικού στρατού στο ανατολικό μέτωπο.
Εκτός αυτών, η απορρόφηση ιταλικών στρατευμάτων επί επτά μήνες κατά της Ελλάδας στο μέτωπο της Αλβανίας και γερμανικών στο μέτωπο Γιουγκοσλαβίας-Ελλάδας, σε συνδυασμό με την επιμήκυνση της επιχείρησης κατά της Ρωσίας, είχε άλλη μία αλυσιδωτή επίδραση. Στέρησε πολύτιμες στρατιωτικές ενισχύσεις στις δυνάμεις του Άξονα στο παράλληλο μέτωπο της βόρειας Αφρικής, με συνέπεια να υποστούν και εκεί την ήττα. Μία ήττα που άνοιξε το δρόμο για την απόβαση των Συμμάχων στην Σικελία, η οποία επέφερε την πτώση του Μουσολίνι και την παράδοση της Ιταλίας. Γεγονός που με τη σειρά του έστρωσε το έδαφος για τη Συμμαχική απόβαση στη Νορμανδία, η θετική έκβαση της οποίας συνδυαστικά με την εξ ανατολών προέλαση του Κόκκινου στρατού, οδήγησαν στην οριστική ήττα της Γερμανίας και στην απελευθέρωση της Ευρώπης.
Ο Γιόσεφ Στάλιν, αρχηγός της τότε Σοβιετική Ένωσης, σε ομιλία του στον ραδιοφωνικό σταθμό της Μόσχας την 31η Ιανουαρίου 1943, μετά την νίκη του Στάλιγκραντ, μεταξύ άλλων φέρεται να δήλωσε:
«Λυπάμαι διότι γηράσκω και δεν θα ζήσω επί μακρόν για να ευγνωμονώ των Ελληνικό λαό, του οποίου η αντίσταση έκρινε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.»
Επίσης, ο Γκεόρκι Ζούκωφ, ο τότε στρατάρχης του σοβιετικού στρατού, έγραψε στα απομνημονεύματά του:
«Εάν ο ρωσικός λαός κατόρθωσε να ορθώσει αντίσταση μπροστά στις πόρτες της Μόσχας, να συγκρατήσει και να ανατρέψει τον γερμανικό χείμαρρο, το οφείλει στον ελληνικό λαό, που καθυστέρησε τις γερμανικές μεραρχίες όλο τον καιρό που θα μπορούσαν να μας γονατίσουν.»
Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, σε ομιλία του στο Αγγλικό κοινοβούλιο την 24η Απριλίου του 1944, παραδέχτηκε πως:
«Εάν δεν υπήρχε η ανδρεία των Ελλήνων και η γενναιοψυχία τους, η έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου θα ήταν ακαθόριστη.»
Καθώς και ότι:
«Η λέξη ηρωισμός φοβάμαι ότι δεν αποδίδει το ελάχιστο εκείνων των πράξεων αυτοθυσίας των Ελλήνων, που ήταν ο καθοριστικός παράγοντας της νικηφόρου έκβασης του κοινού αγώνα των εθνών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ελευθερία.»
Επίσης, ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Φραγκλίνος Ρούσβελτ, σε ραδιοφωνικό λόγο που εκφώνησε την 10η Ιουνίου του 1943, είπε:
«Οι Έλληνες δίδαξαν δια μέσου των αιώνων την αξιοπρέπεια. Όταν όλος ο κόσμος είχε χάσει κάθε ελπίδα, ο ελληνικός λαός τόλμησε να αμφισβητήσει το αήττητο του γερμανικού τέρατος, αντιτάσσοντας το υπερήφανο πνεύμα της ελευθερίας.»
Γιατί όμως είπαμε δύο φορές «ΟΧΙ», μία στους Ιταλούς και μία στους Γερμανούς. Αυτό που μας ζήτησαν ήταν η ανεμπόδιστη διέλευση του στρατού τους από το ελληνικό έδαφος, η χρήση των λιμανιών μας, καθώς και των λιγοστών αεροδρομίων μας. Παρόλα αυτά, οι πρόγονοί μας αρνήθηκαν. Ούτε καν συνδιαλέχτηκαν. Ξεβολεύτηκαν από την καθημερινότητά τους και θρήνησαν νεκρούς στο όνομα της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας.
Άραγε, υπάρχει στη σημερινή Ελλάδα στρατιωτικός που θα αναγγείλει στον αντίπαλό του ότι «Τα οχυρά δεν παραδίδονται, αλλά καταλαμβάνονται», όπως ο Διοικητής του Ρούπελ, Γεώργιος Δουράτσος; Υπάρχει πρωθυπουργός που θα αυτοκτονήσει με την εικόνα της Παναγίας στο στήθος του για να μην υπογράψει τη συνθηκολόγηση της πατρίδας του ή για να μη διαφύγει στο εξωτερικό, όπως ο Αλέξανδρος Κορυζής; Υπάρχουν Έλληνες που δοκιμάζοντας τον θάνατο θα αναγκάσουν τον εχθρό να σταθεί απέναντί τους και να τους πει «αισθανόμαστε περήφανοι που είχαμε αντίπαλο έναν τόσο ηρωικό στρατό», όπως ο Γερμανός ταγματάρχης Max Wuensche;
Είμαστε ακόμα εκείνο το ευθυτενές έθνος του διπλού «ΟΧΙ» που άλλαξε τη ροή ενός παγκοσμίου πολέμου;
Κωνσταντίνος Μαργέλης
Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2026
Πηγές
Sir Basil Henry Liddell Hart, «Ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου», εκδόσεις Έννοια
https://pheidias.antibaro.gr/1940/excerpta.htm
