Όταν τα φιλολαϊκά μέτρα απαιτούν μονομερείς ενέργειες

«Μα το να αλλάξουμε τον Στουρνάρα δεν γίνεται, γιατί έχει την κάλυψη της ΕΚΤ. Αν το κάναμε, δεν θα ήταν απλώς μονομερής ενέργεια. Θα ήταν επαναστατική ενέργεια».

Τα τε­λευ­ταία 15-20 χρό­νια οι θε­ω­ρη­τι­κοί της επα­να­στα­τι­κής-αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς –και όχι μόνον αυτοί– τό­νι­ζαν ότι ο κα­πι­τα­λι­σμός έχει φτά­σει σε ένα τέ­τοιο στά­διο ανά­πτυ­ξης, στο οποίο η δια­τή­ρη­ση των κερ­δών μπο­ρεί να επι­τευ­χθεί μόνον με ακραία συ­μπί­ε­ση του ερ­γα­τι­κού ει­σο­δή­μα­τος. Δη­λα­δή με δια­τή­ρη­ση χα­μη­λών μι­σθών (ή με μεί­ω­ση μι­σθών), με δια­τή­ρη­ση υψη­λής ανερ­γί­ας, αλλά και με συ­ντρι­βή του κοι­νω­νι­κού κρά­τους.

του Πέτρου Τσάγκαρη

Οι πα­γκό­σμιοι πό­λε­μοι μπό­ρε­σαν δυο φορές να κα­τα­στρέ­ψουν τε­ρά­στιο όγκο κε­φα­λαί­ου, δί­νο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα στο κα­πι­τα­λι­στι­κό «κο­ντέρ» της πτω­τι­κής τάσης του μέσου πο­σο­στού κέρ­δους να «μη­δε­νί­σει», δη­λα­δή να ξε­κι­νή­σει και πάλι να τρέ­χει με τους ρυθ­μούς που έτρε­χε πριν συσ­σω­ρευ­θεί τόσο πολύ κε­φά­λαιο. Όμως οι πα­γκό­σμιοι πό­λε­μοι έχουν (ευ­τυ­χώς) εγκα­τα­λει­φθεί ως διέ­ξο­δος, του­λά­χι­στον προ­σώ­ρας, καθώς η κα­τα­στρο­φι­κή δύ­να­μη των πυ­ρη­νι­κών μπο­ρεί να οδη­γή­σει σε προ­κα­πι­τα­λι­στι­κές κοι­νω­νί­ες –και όχι απλώς σε «μη­δε­νι­σμό» του κο­ντέρ εντός του κα­πι­τα­λι­σμού.

Προει­δο­ποιού­σαν τότε αυτοί οι θε­ω­ρη­τι­κοί ότι μέσα σε τέ­τοιες συν­θή­κες, οι με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κές δυ­νά­μεις, δη­λα­δή οι πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις που θέ­λουν απλώς να πε­τύ­χουν φι­λο­λαϊ­κές-φι­λερ­γα­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις εντός του κα­πι­τα­λι­σμού, χωρίς να τον αμ­φι­σβη­τή­σουν ως σύ­στη­μα, θα έχουν όλο και λι­γό­τε­ρο χώρο δρά­σης. Κι αυτό επει­δή οι άρ­χου­σες τά­ξεις όχι μόνον δεν ήταν δια­τε­θει­μέ­νες να πα­ρα­χω­ρή­σουν ούτε ψί­χου­λο, αλλά ήθε­λαν να πά­ρουν πίσω κι ό,τι είχαν ανα­γκα­στεί να πα­ρα­χω­ρή­σουν στις πε­ριό­δους του οι­κο­νο­μι­κού «μπουμ». Η πρώτη και πιο με­γά­λη με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κή (δη­λα­δή ρε­φορ­μι­στι­κή) δύ­να­μη που γνώ­ρι­σε αυτό το αδιέ­ξο­δο ήταν η σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία. Όμως ρε­φορ­μι­σμός χωρίς την καρ­διά του, χωρίς φι­λο­λαϊ­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις δη­λα­δή, δεν θα μπο­ρού­σε να επι­βιώ­σει ως τέ­τοιος για πολύ. Κι έτσι τα σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κά κόμ­μα­τα, που μέχρι τότε πα­τού­σαν σε δύο βάρ­κες, υπο­χρε­ώ­θη­καν να δια­λέ­ξουν.

Και διά­λε­ξαν, όπως ανα­με­νό­ταν εξαι­τί­ας των πολ­λών οι­κο­νο­μι­κών δε­σμών τους, το στρα­τό­πε­δο της άρ­χου­σας τάξης. Η πο­λι­τι­κή που ακο­λού­θη­σαν οι Ερ­γα­τι­κοί στην Αγ­γλία, το Σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα στη Γερ­μα­νία, τα Σο­σια­λι­στι­κά Κόμ­μα­τα στη Γαλ­λία και την Ισπα­νία, το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα στην Ιτα­λία, αλλά και το ΠΑΣΟΚ στην Ελ­λά­δα, είναι αδιά­ψευ­στοι μάρ­τυ­ρες αυτής της επι­λο­γής. Μιας επι­λο­γής που έκανε πλέον αυτά τα κόμ­μα­τα να μη δια­φέ­ρουν διό­λου από τα άλλα αστι­κά κόμ­μα­τα.

Έτσι μπό­ρε­σαν να συ­γκυ­βερ­νή­σουν με τη Δεξιά πολύ άνετα τόσο στη Γερ­μα­νία όσο και στην Ιτα­λία και στην Ελ­λά­δα, ασκώ­ντας βέ­βαια όχι μια εν­διά­με­ση πο­λι­τι­κή, αλλά μια ακραία δεξιά πο­λι­τι­κή. Βέ­βαια σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις αυτή η ταύ­τι­ση οδή­γη­σε ή θα οδη­γή­σει στον αφα­νι­σμό τους, αφού έπα­ψαν να είναι χρή­σι­μα και στους «από τα κάτω» και στους «από τα πάνω».

Μνη­μό­νιο

Στην πε­ρί­πτω­ση της Ελ­λά­δας, η ντό­πια άρ­χου­σα τάξη, με αφορ­μή το χρέος, συν­διορ­γά­νω­σε μαζί με τους δα­νει­στές μια ακραία προ­σπά­θεια συ­ντρι­βής των λαϊ­κών-ερ­γα­τι­κών κα­τα­κτή­σε­ων, προ­σπά­θεια που κω­δι­κά ονο­μά­ζου­με μνη­μό­νιο. Αυτή η ακραία πο­λι­τι­κή έχει ορί­ζο­ντα εφαρ­μο­γής ολό­κλη­ρη την Ευ­ρώ­πη, γι’ αυτό έχει ση­μα­σία γι’ αυ­τούς να πε­τύ­χει το πρώτο πεί­ρα­μα. Βέ­βαια, η πο­λι­τι­κή αυτή έχει πα­ρά­πλευ­ρες απώ­λειες. Έτσι επλή­γη­σαν κάπως και τμή­μα­τα της άρ­χου­σας τάξης, ενώ ταυ­τό­χρο­να συ­νε­τρί­βη το κύριο με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κό κόμμα, το ΠΑΣΟΚ.

Ταυ­τό­χρο­να υπάρ­χει ο κίν­δυ­νος ανό­δου ακραιφ­νών φα­σι­στι­κών κομ­μά­των στις κυ­βερ­νή­σεις μιας σει­ράς χωρών. Όμως αυτά δεν απα­σχο­λούν ιδιαί­τε­ρα τους κα­πι­τα­λι­στές. Εκεί­νο που τους απα­σχο­λεί είναι η δια­τή­ρη­ση του συ­στή­μα­τος και η δια­τή­ρη­ση και επέ­κτα­ση των κερ­δών. Οι ναζί δεν είναι εχθροί τους. Εχθροί τους είναι όσοι αμ­φι­σβη­τούν τα δύο προη­γού­με­να στοι­χεία.

Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ υπήρ­ξε ένα πε­τυ­χη­μέ­νο πο­λι­τι­κό μέ­τω­πο αντί­στα­σης στο μνη­μό­νιο. Στις γραμ­μές του συ­ντάσ­σο­νταν ωστό­σο σχε­δόν όλες οι εκ­δο­χές της Αρι­στε­ράς: δη­μο­κρά­τες, ρε­φορ­μι­στές σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού τύπου, ρε­φορ­μι­στές ευ­ρω­κο­μου­νι­στι­κού τύπου, κε­ντρι­στι­κές δυ­νά­μεις, ρι­ζο­σπα­στι­κές δυ­νά­μεις με ανα­φο­ρές είτε στο στα­λι­νι­σμό είτε στο μα­οϊ­σμό, επα­να­στα­τι­κές δυ­νά­μεις με ανα­φο­ρές στο λε­νι­νι­σμό και τον τρο­τσκι­σμό.

Η πο­λι­τι­κή άποψη με την οποία κι­νή­θη­κε η ηγε­τι­κή ομάδα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ήταν μια εκ­δο­χή με­ταρ­ρυθ­μι­σμού εντός του κα­πι­τα­λι­σμού. Και επει­δή στρα­τη­γι­κή επι­λο­γή του ελ­λη­νι­κού κε­φα­λαί­ου πα­ρα­μέ­νει η έντα­ξη στη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη ΕΕ και στο σύ­στη­μα του ευρώ, το «εντός του κα­πι­τα­λι­σμού» σή­μαι­νε εντός της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης ΕΕ και του συ­στή­μα­τος του ευρώ. Οι με­ταρ­ρυθ­μί­σεις στις οποί­ες στό­χευε και στο­χεύ­ει η στρα­τη­γι­κή αυτή, αν εφαρ­μό­ζο­νταν, θα ήταν ασφα­λώς τε­ρά­στια ανα­κού­φι­ση για τις λαϊ­κές μάζες. Δεν είναι «ψί­χου­λα» όπως λέει το ΚΚΕ και άλλες δυ­νά­μεις, αλλά πρω­το­φα­νής ανα­στρο­φή της λι­τό­τη­τας (και του αντι­δη­μο­κρα­τι­κού αυ­ταρ­χι­σμού που αυτή συ­νε­πά­γε­ται) για τα δε­δο­μέ­να του με­γα­λύ­τε­ρου μέ­ρους του κα­πι­τα­λι­στι­κού κό­σμου.

Όμως η κυ­βέρ­νη­ση δια­πι­στώ­νει ότι ο αντί­πα­λος δεν είναι δια­τε­θει­μέ­νος να δια­πραγ­μα­τευ­θεί και το πα­ρα­μι­κρό. Η κυ­βέρ­νη­ση ανα­κα­λύ­πτει ότι στην εσω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή δεν μπο­ρεί να κάνει σχε­δόν τί­πο­τε χωρίς την έγκρι­ση της τρόι­κας που τώρα έγινε κουαρ­τέ­το (τρόι­κα+ESM). Ακόμη και το κου­τσου­ρε­μέ­νο κατά 5/6 νο­μο­σχέ­διο για την αν­θρω­πι­στι­κή κρίση θε­ω­ρή­θη­κε από τον Σόι­μπλε ως μο­νο­με­ρής ενέρ­γεια.

Και δυ­στυ­χώς όχι μόνον αυτό. Σε μια πολύ πρό­σφα­τη συ­νε­δρί­α­ση της ΟΜ του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ όπου ανήκω, ένας σύ­ντρο­φος μου πα­ρα­πο­νέ­θη­κε επει­δή στην το­πο­θέ­τη­σή μου ζη­τού­σα την άμεση αλ­λα­γή των διοι­κή­σε­ων των τρα­πε­ζών. Ο σύ­ντρο­φος μου είπε το εξής: «Μα το να αλ­λά­ξου­με τον Στουρ­νά­ρα δεν γί­νε­ται, γιατί έχει την κά­λυ­ψη της ΕΚΤ. Αν το κά­να­με, δεν θα ήταν απλώς μο­νο­με­ρής ενέρ­γεια. Θα ήταν επα­να­στα­τι­κή ενέρ­γεια».

Είχε δίκιο. Ακόμη και η πα­ρα­μι­κρή με­ταρ­ρύθ­μι­ση μέσα στο ση­με­ρι­νό σύ­στη­μα, πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο η αντι­κα­τά­στα­ση του διοι­κη­τή της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος από κά­ποιο πρό­σω­πο που δεν θα έχει σχέση με το βαθύ τρα­πε­ζι­κό κρά­τος, συ­νι­στά επα­να­στα­τι­κή ενέρ­γεια.

Το ίδιο επα­να­στα­τι­κή ενέρ­γεια μπο­ρεί να απο­τε­λεί και η από­κτη­ση του ελέγ­χου όλων των συ­στη­μι­κών τρα­πε­ζών, η από­κτη­ση του ελέγ­χου του συ­στή­μα­τος Δι­καιο­σύ­νης, το δω­ρε­άν ρεύμα σε όλους όσοι πραγ­μα­τι­κά το χρειά­ζο­νται, η φο­ρο­λό­γη­ση του πραγ­μα­τι­κού πλού­του, πι­θα­νόν ακόμη και η κα­τάρ­γη­ση των 5 ευρώ στα νο­σο­κο­μεία, η κα­το­χύ­ρω­ση των 751 ευρώ και γε­νι­κά το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των εξαγ­γε­λιών της ΔΕΘ. Όλα αυτά θε­ω­ρού­νται αιτία πο­λέ­μου για τους δα­νει­στές και για την ντό­πια άρ­χου­σα τάξη.

Σταυ­ρο­δρό­μι

Η ηγε­σία του κόμ­μα­τος και η κυ­βέρ­νη­ση δια­πι­στώ­νουν αυτό που δια­πί­στω­σαν οι κλα­σι­κοί με­ταρ­ρυθ­μι­στές που ανα­φέ­ρα­με πα­ρα­πά­νω: Οι πε­ρισ­σό­τε­ρες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που ορα­μα­τί­στη­κε απο­δει­κνύ­ε­ται ότι με τους σύγ­χρο­νους όρους απο­τε­λούν επα­να­στα­τι­κές αλ­λα­γές. Συ­νε­πώς πρέ­πει να απο­φα­σί­σει. Αν επι­μεί­νει σε αυτές, θα ανα­γκα­στεί να έρθει σε ρήξη τόσο με τους δα­νει­στές όσο και με τους ντό­πιους συμ­μά­χους τους. Αν την κάνει εγκαί­ρως και με δική της επι­λο­γή, θα έχει τη στή­ρι­ξη της πλειο­νό­τη­τας του λαού, αρκεί να απευ­θυν­θεί σε αυτόν και να τη ζη­τή­σει.

Θα έχει επί­σης τη στή­ρι­ξη εκα­τομ­μυ­ρί­ων αν­θρώ­πων στην Ευ­ρώ­πη –και όχι μόνον. Μόνον τότε θα έχει αξία ο χρό­νος που υπο­τί­θε­ται ότι κερ­δή­θη­κε με τις συμ­φω­νί­ες στα Eurogroup, ώστε να έρθει πιο κοντά και η νίκη άλλων ρι­ζο­σπα­στι­κών δυ­νά­με­ων στην Ευ­ρώ­πη. Όλα αυτά δεν θα ση­μαί­νουν ότι θα έχει γίνει κά­ποια επα­νά­στα­ση. Θα ση­μά­νουν όμως ένα, για πρώτη φορά, ρε­α­λι­στι­κό προ­σκλη­τή­ριο γι’ αυτήν.

Αν η κυ­βέρ­νη­ση δεν επι­μεί­νει στην τα­ξι­κή καρ­διά του προ­γράμ­μα­τος της ΔΕΘ, με­τα­θέ­το­ντας αυτή την καρ­διά στο αό­ρι­στο μέλ­λον ή –ακόμη χει­ρό­τε­ρα– εγκα­τα­λεί­πο­ντάς την ορι­στι­κά, τότε ακόμη κι αν κερ­δή­θη­κε κά­ποιος χρό­νος, θα είναι άνευ ση­μα­σί­ας αφού η απο­γο­ή­τευ­ση θα υπο­νο­μεύ­σει την προ­ο­πτι­κή νίκης των άλλων ρι­ζο­σπα­στι­κών δυ­νά­με­ων στην Ευ­ρώ­πη. Αν μά­λι­στα ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ συμ­με­τά­σχει σε κυ­βερ­νή­σεις εθνι­κής ενό­τη­τας, θα έχει χάσει και τη με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κή του καρ­διά. Όπως δια­πί­στω­σαν με πολύ οδυ­νη­ρό τρόπο τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΔΗΜΑΡ, αυτό το σύ­στη­μα δεν δέ­χε­ται φι­λο­λαϊ­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, ούτε καν μι­κρές διορ­θώ­σεις μέσα από τη συμ­με­το­χή σε κυ­βερ­νή­σεις εθνι­κής ενό­τη­τας. Γκρί­ζα ζώνη δεν υπάρ­χει. Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ή θα προ­χω­ρή­σει σε μο­νο­με­ρείς, δη­λα­δή σε επα­να­στα­τι­κές ενέρ­γειες ή θα αυ­το­χει­ρια­στεί.

πηγή: rproject.gr

Leave a Comment