Τελικά χρεοκόπησε η Αργεντινή; (αναν.)

του Απ. Γατή

Αναταραχή σε όλο τον κόσμο έφερε η είδηση της επιλεκτικής χρεοκοπίας της Αργεντινής. Πυροδότησε και τα εδώ αντανακλαστικά για speculacia πάνω στο δράμα ενός λαού, πάντα ως επιλεκτικό παράδειγμα, αφήνοντας κατά μέρος τους όρους και τις προϋποθέσεις που ιστορικά συμβάλλουν σε τραγικά αδιέξοδα και απευκταίες μοίρες. Είναι μιας πρώτης τάξεως αφορμή να πανηγυρίζουν όσοι θιασώτες του Φουκουγιάμα για το περιβόητο τέλος της Ιστορίας, να δικαιολογηθούν ενδεχομένως νέα μέτρα με άξονα τον φόβο «μην τυχόν και…»,  ενώ πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις. Ή και για να… «αποδράσει» για λίγο η κοινή γνώμη από τα τεκταινόμενα στη Γάζα.

Αλήθεια, τι συνέβη στην Αργεντινή; Χρεοκόπησε ή όχι; Διότι άλλο «επιλεκτική χρεοκοπία» (ή «μερική χρεοκοπία») και άλλο χρεοκοπία και default που ενεργοποιεί τα CDS. Η χρεοκοπία, απλή λογική, σημαίνει ότι μια χώρα δεν μπορεί να εξυπηρετήσει καμία απολύτως δανειακή της υποχρέωση. Τουλάχιστον αυτό συνάγεται από την ανάλυση-παρουσίαση του Markus Zydra στην γερμανική εφημερίδα Sueddeutsche Zeitung.

Στο συγκεκριμένο άρθρο η εφημερίδα χαρακτηρίζει την Αργεντινή ως μια «στιγματισμένη χώρα» και αναρωτιέται «χρεοκόπησε πράγματι η Αργεντινή;». Η απάντηση της SDZ είναι ένα κατηγορηματικό «Όχι». Όπως σημειώνεται, η Αργεντινή δεν εξόφλησε εμπρόθεσμα ένα συγκεκριμένο πακέτο ομολόγων, ενώ συνεχίζει πληρώνει όλες τις άλλες δανειακές υποχρεώσεις της, εξυπηρετεί δηλ. το χρέος της. Να σημειωθεί εδώ παρενθετικά

α) ότι αναφερόμαστε στο χρέος που είχε σωρευτεί μετά το 2001[1],

β) ότι το χρέος της χώρας είναι σε ιδιώτες που δέχθηκαν «κούρεμα»,

γ) ότι το CNN μετέδωσε σήμερα ότι η χώρα παραμένει αξιόχρεη και

δ) ότι πολύ πρόσφατα η Αργεντινή πήρε δάνειο 1 δισ. δολάρια από την Goldman Sachs (με 6,5% τόκο), με απώτερο σκοπό μια γραμμή πίστωσης της τάξεως των 5 δισ. δολαρίων στο μέλλον, με σκοπό να μεγαλώσει η Αργεντινή τα συναλλαγματικά της αποθέματα, τα οποία είναι γύρω στα 29 δισ. δολάρια. Εξάλλου η Αργεντινή είναι και αυτάρκης χώρα και ανήκει μετά τη χρεοκοπία της το 2001 στους G20.

Ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Standard & Poors χαρακτήρισε την αδυναμία εμπρόθεσμης εξόφλησης του συγκεκριμένου ομολόγου ως «μερική χρεοκοπία», γεγονός βέβαια που χαρακτηρίζεται σοβαρό, διότι η επιδείνωση της αξιολόγησης (πιστοληπτική ικανότητα) είναι από μόνη της αρκετή ώστε να στιγματιστεί η χώρα.

Επί της ουσίας πρόκειται για ένα «κουρεμένο» ομόλογο αξίας 539 εκ. δολαρίων. Το Δικαστήριο στη Ν.Υ.[2] αποφάνθηκε ότι το κεφάλαιο αυτό δεν μπορεί να κυκλοφορήσει, δηλ. θα παραμείνει «παγωμένο» παρά το ότι η Αργεντινή έχει καταθέσει τα χρήματα αυτά και παρά το γεγονός ότι εξακολουθεί να πληρώνει τις υπόλοιπες δανειακές της υποχρεώσεις προς πιστωτές της, αν δεν εξοφληθούν πρώτα οι επενδυτές (οι «απείθαρχοι», βλ. παρακάτω).

Γιατί. Αυτό μας πάει πίσω, όταν η Αργεντινή διαπραγματεύτηκε με τους πιστωτές της ένα «κούρεμα» της τάξης του 70% («70% ή τίποτα»), με αποτέλεσμα να συμφωνήσει σε αυτό πάνω από το 90% των πιστωτών της. Η Αργεντινή δηλ. αντικατέστησε τα παλιά ομόλογα που είχαν εκδοθεί πριν από το 2001 με μια σειρά νέων ομολόγων με μικρότερη αξία. Οι αναδιαρθρώσεις έγιναν τελικά δεκτές από τους κατόχους σε ποσοστό άνω του 91% της αξίας των παλαιών ομολόγων. Το υπόλοιπο 9% που δεν αποδέχθηκε το διακανονισμό ανήκει στα λεγόμενα «hod-outs», μεταξύ των οποίων είναι και τα «vulture funds» («αρπακτικά κεφάλαια»), τα οποία κατά την διάρκεια των αναδιαρθρώσεων αγόρασαν ένα ελάχιστο τμήμα των παλαιών ομολόγων αξίας περίπου 1,5 δισ δολαρίων σε πολύ χαμηλές τιμές στη δευτερογενή αγορά.

Αυτή η μικρή ομάδα αρνήθηκε απαιτούσε την αποπληρωμή των ομολόγων που κατείχε στο ακέραιο παρόλο που ένα μικρό μερίδιο  το είχαν διαθέσει (πουλήσει) στη δευτερογενή αγορά και το είχαν αγοράσει σε πολύ χαμηλές τιμές. Ανάμεσα σε αυτά τα hedge founds είναι και το NML Capital, με έδρα τα Κανάρια Νησιά, που διευθύνεται από τον δισεκατομμυριούχο Paul Singer ,ο οποίος  βρίσκεται σε διαμάχη με την Αργεντινή για πάνω από δέκα χρόνια. Το hedge found, σύμφωνα με την γερμανική εφημερίδα «die Welt» (ηλεκτρονική έκδοση), αγοράζει στις διεθνείς αγορές ομόλογα χρεοκοπημένων κρατών (άρα τα αγοράζει σε κλάσμα της αξίας τους) κι έπειτα μέσω της δικαστικής οδού απαιτεί την αποληρωμή τους στο ακέραιο, δηλ. στο 100%. Αναφέρει δε, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα το υπερχρεωμένο Περού. Το 1996 ένα δάνειο ονομαστικής αξίας 20,τ εκ. δολαρίων εξαγοράστηκε με το ποσό των 11,4 εκ. δολαρίων. Επέμενε ωστόσο να εξοφληθεί στο ακέραιο και έπειτα από μια σειρά δικών εισέπραξε μαζί με τους τόκους 58, 5 εκ. δολάρια!

Το Ανώτατο Αμερικανικό Δικαστήριο, λοιπόν, επικύρωσε την απόφαση ενός κατώτερου δικαστηρίου[3], αυτού της Ν.Υ. Σύμφωνα με την απόφαση, η Αργεντινή υποχρεούται να συμπεριφέρεται ισότιμα στους πιστωτές της. Αν η Αργεντινή δηλ. εξοφλεί τους «πειθαρχημένους» πιστωτές της, αυτοί δηλ. που δέχθηκαν το «κούρεμα», το ίδιο πρέπει να κάνει και για τους «απείθαρχους», αυτοί που δεν δέχθηκαν το «κούρεμα», όπως το NML Capital. Συνεπώς, η Αργεντινή οφείλει μαζί με τους τόκους το ποσό του 1,5 δισ. δολαρίων που θα έπρεπε να καταβληθεί μέχρι τις 30.6.2014. Με βάση την παραπάνω απόφαση του Ανώτατου Αμερικανικού Δικαστηρίου, η Αργεντινή θα έπρεπε να αποζημιώσει και όλους εκείνους που δεν είχαν που είχαν συμφωνήσει στο «κούρεμα».

Όπως πολύ καλά περιγράφει ο Γ. Καισάριος (capital.gr), «δεν επιτρέπεται στην Αργεντινή (σύμφωνα τους όρους της τελευταίας αναδιάρθρωσης) να πληρώσει οποιονδήποτε πιστωτή παραπάνω από αυτά που πήραν οι ομολογιούχοι της συμφωνίας του 2005 (70% κούρεμα δηλαδή). Σε περίπτωση δηλαδή που η Αργεντινή πληρώσει αυτά τα 1,5 δισ. δολάρια, υπάρχει περίπτωση να ζητήσουν ανάλογη μεταχείριση και οι «κουρεμένοι» (70% τονίζω) λοιποί πιστωτές

Την εικόνα του τι, πως και γιατί συνέβη μάς τη δίνει παραστατικά, απλά και κατανοητά ο καθ. Γιάννης Βαρουφάκης: «Πιο απλά, ας πάρουμε μια τράπεζα, π.χ. την Bank of America που είχε δανείσει στην Αργεντινή $100 και η οποία, μετά τις διαπραγματεύσεις θα λάμβανε από την Αργεντινή $40. Έρχεται το «αρπακτικό ταμείο», το οποίο κατέχει κι αυτό ομόλογο αξίας $100, το οποίο το αγόρασε προς $2, και απαιτεί να μην πληρωθεί η Bank of America τα $40 που έχει λαμβάνειν αν το ίδιο δεν πάρει… $100. Όπερ και αποφάσισε ότι πρέπει να γίνει το δικαστήριο της Νέας Υόρκης.»

Το hedge found «NML Capital» έχει πλέον το δικαίωμα να ζητήσει να του παρασχεθούν πληροφορίες σχετικά με περιουσιακά στοιχεία της χώρας που βρίσκονται  σε αμερικανικές τράπεζες, ως πρώτο βήμα κατάσχεσης, γεγονός το οποίο η δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου Ruth Bader Ginsburg φέρεται να το χαρακτήρισε, ειδικά επειδή αφορά κράτος, με μια φράση: «πάει πολύ», διαχωρίζοντας, όπως επισημαίνει η SDZ τη θέση της. Ουσιαστικά ένας δικαστής ή ένα δικαστήριο ξένης χώρας αποφάνθηκε για το χρέος ενός άλλου κράτους!

Τώρα το ποιος θα κερδίσει, αν, από αυτή την υπόθεση; Φυσικά όσοι επενδύουν στα περίφημα CDS (Credit Default Swaps), υπό την προϋπόθεση ότι η εποπτική αρχή των παραγώγων, International Swaps & Derivatives Association (ISDA), θα αποφασίσει εάν το συγκεκριμένο default της Αργεντινής συνιστά πιστωτικό γεγονός και κατ΄ επέκταση επιφέρει την αποπληρωμή των CDS.

Για το τέλος αφήνω ένα βίντεο:

ΠΗΓΕΣ:

1. SDZ: Land mit Stigma , Argentinien weint nicht (1.7.2014)

2. SDZ: Warum Argentinien die Staatspleite droht  (17.6.2014)

3. die Welt: Der «Geierfonds» quält auch deutsche Unternehmen (31.7.2014)

4. Γιώργος Καισάριος, capital.gr (1.8.2014)

5. Γιάννης Βαρουφάκης. Η Αργεντινή, τα αρπακτικά κι εμείς, protagon.gr (31.7.2014)

 


[1] Σημειώνεται η πρώτη χρεοκοπία της Αργεντινής και σε συμφωνία μεταξύ ιδιωτών πιστωτών και κυβέρνησης συμφωνήθηκε η διακράτηση των ομολόγων με το λεγόμενο «κούρεμα». Αναφερόμαστε σε χρέος ιδιωτών πιστωτών μόνο, για να καταδειχθεί η περίπτωση με την Ελλάδα όπου το χρέος προς ιδιώτες πιστωτές εξυπηρετήθηκε μέσω δανείων από κράτη-μέλη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

[2] Λόγω του ότι α) τα ομόλογα χορηγήθηκαν βάσει της αμερικανικής νομοθεσίας, αρμόδια να αποφαίνονται  σχετικώς  είναι τα αμερικανικά δικαστήρια και β) η Αργεντινή είχε εξουσιοδοτήσει τα δικαστήρια της Νέας Υόρκης να επιλύουν τις δικαστικές διαφορές σχετικές με τα ομόλογα της.

[3] ό.π.

Leave a Comment